Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Chwilio ac Achub

Yn dilyn digwyddiadau’r 11eg o Fedi, rhoddodd Llywodraeth y DU raglen ar waith i sicrhau bod gan Wasanaeth Tân y DU y gallu i ymdrin â’r fath ddigwyddiadau, pe byddent yn digwydd yma.  Galwyd y rhaglen yn Dimensiwn Newydd.

Search and Rescue Team in action.
Un o’r meysydd a nodwyd trwy’r rhaglen oedd yr angen i ddarparu gallu Chwilio ac Achub. Mae timau Chwilio ac Achub yn cyflawni gweithrediadau achub arbenigol mewn digwyddiadau sy’n cynnwys adeiladau cwympiedig, lleoedd cyfyng a digwyddiadau cludiant ar raddfa fawr.

Gellir rhannu Chwilio ac Achub i ddau gategori gwahanol:
  • Chwilio ac Achub Trefol (USAR)
  • Chwilio ac Achub Rhyngwladol (ISAR)
 
Urban Search And Rescue Officer

Beth yw Chwilio ac Achub Trefol?

Darperir y gallu Chwilio ac Achub Trefol (USAR) gan dîm cydweithredol, sydd ar yn o bryd yn cynnwys personél ar-alwad o’r tri ​Gwasanaeth Tân ac Achub yng Nghymru. 

Mae gan y Gwasanaeth 21 o bersonél ar-alwad, sy’n darparu cyflenwad 24/7 ar gyfer ymateb lleol, rhanbarthol a chenedlaethol. Caiff yr 21 o bersonél eu rhannu i dri thîm ac mae’r gallu’n seiliedig, yn ei hanfod, ar yr egwyddorion canlynol:

  • Chwilio Technegol – mae’n golygu defnyddio camera arbenigol ac offer gwrando i ddod o hyd i anafedigion.  Rydym ni hefyd yn defnyddio cŵn chwilio ac achub i ddod o hyd i anafedigion i gychwyn.

  • Torri a Bylchu – mae’n gofyn am ddefnyddio offer torri a chreiddio i dorri trwy falurion concrid a metel i gael mynediad at anafedigion.  Mae angen offer torri metel poeth a llifiau cadwyn ar gyfer pren strwythurol a defnyddiau eraill hefyd.

  • Llwytho a Symud – mae’n golygu defnyddio offer symud arbenigol i symud rwbel a malurion sydd wedi cronni oherwydd y gweithrediadau torri a bylchu.

  • Ategu – yw’r defnydd o offer ategu Paratech alwminiwm neu bren. Caiff ei ddefnyddio i greu strwythur a ellir ei ddefnyddio i sefydlogi adeiladau neu ffosydd, er mwyn eu hatal rhag cwympo ymhellach ac i greu amgylchedd mwy diogel i weithio ynddo.

​Cerbydau / Fflyd

​Mae’r tîm USAR wedi eu cyfarparu gyda chyfres o bum modiwl (cerbydau) sy’n darparu amrywiaeth eang o offer ar gyfer pob sefyllfa.

  • Modiwl 1 – Uned gaeedig wedi’i gosod ar gynhwysydd ISO 20’ gyda drysau’n agor i’r cefn a’r ochr.  Bydd y modiwl yn rhoi cymorth USAR yn ystod camau cynnar digwyddiad.  Gellir agor y ddwy ochr trwy’r drysau cantilifer.  Bydd tu mewn i’r modiwl yn cynnwys rheseli a silffoedd, ble bydd yr offer yn cael ei storio.  Mae gan y modiwl allu gwresogi ac awyru hefyd.

  • Modiwl 2 – Mae’n cynnig yr un nodweddion â modiwl 1. Bydd Modiwl 2 yn darparu offer achub trwm, sy’n ofynnol ar gyfer digwyddiadau cludiant mawr.

  • Modiwl 3 – Mae’n rhoi cymorth achub trwm yn ystod camau datblygol digwyddiad.

  • Modiwl 4 - Uned agored wedi’i gosod ar gynhwysydd ISO 20’ gydag ochrau sefydlog hyd at uchder o 1.2m.  Bydd y modiwl yn cael ei ddefnyddio i gludo offer, yn cynnwys MPV a hefyd gall ymddwyn fel uned dipio er mwyn symud malurion. Mae giât golfachog ar gefn y modiwl, er mwyn galluogi mynediad lled cyfan i’r modiwl ac mae’r giât yn cynnwys llabed golfachog, i’w defnyddio pan fod y modiwl yn gweithredu fel uned dipio.

  • Modiwl 5 – Uned gwely gwastad wedi’i osod ar gynhwysydd ISO 20’.  Bydd y modiwl yn cael ei ddefnyddio i gludo pren ac offer ac mae’n cynnwys gorchudd sy’n gogwyddo a mecanwaith diogelu llwyth.

Sut mae’r UKISAR yn gweithio?

Mae Llywodraeth y DU wedi cydnabod bod angen cynorthwyo gyda thrychinebau mawr tu allan i’r DU. Un o’r ffyrdd o gyflawni hyn yw rhoi gallu Chwilio ac Achub i Wasanaethau Tân ac Achub y DU. Er mwyn cynorthwyo gyda hyn, sefydlwyd Tîm Chwilio ac Achub Rhyngwladol y DU (ISAR).

Fire and Rescue at HaitiCeir 13 o Wasanaethau Tân ac Achub yn y DU sydd â chontract i ddarparu Tîm Chwilio ac Achub Rhyngwladol oddi fewn i Chwilio ac Achub Rhyngwladol y DU (UKISAR).  Yn nodweddiadol, mae tîm pob Gwasanaeth yn cynnwys rhwng 12 a 15 o bersonél sydd, o’u cyfuno, yn dod i gyfanswm o rhwng 150 - 200 o ddiffoddwyr tân.  Mae’r tîm yn gweithredu ar rota 2-grŵp, sy’n golygu bod oddeutu 100 o ddiffoddwyr tân ar ddyletswydd wrth gefn dioed ar unrhyw adeg.

UKISAR yw ymateb chwilio ac achub swyddogol y Llywodraeth.  Byddant yn ymateb ac yn anfon timau yn unig, os yw’r Llywodraeth wedi gwneud cais.  Nid yw’r UKISAR yn medru mynychu ac ni fydd yn mynychu o dan unrhyw amgylchiadau eraill.  Mae’n rhaid i’r cais ddod oddi wrth llywodraeth y wlad a effeithiwyd neu gynrychiolydd y Cenhedloedd Unedig yn y wlad honno.

Beth yw gwaith UKISAR?

Haiti Disaster SiteRôl bennaf UKISAR yw dod o hyd i ac achub pobl sydd ar goll.  Pan eu bod wedi cwblhau’r dasg hon gall UKISAR, wedi iddo dderbyn cymeradwyaeth, fynd ati i gynorthwyo gyda thasgau dyngarol.  Mae’r tasgau yma’n cynnwys codi pebyll, adeiladu adeiladau, dadlwytho cerbydau neu awyrennau, darparu systemau dŵr ffres neu isadeiledd cludiant, gweinyddu meddyginiaeth, rhoi cymorth cyntaf a thasgau eraill i helpu yn dilyn trychineb.

Mae ein tîm wedi bod yn gysylltiedig â nifer o ymgyrchoedd yn ddiweddar, er enghraifft y trychineb yn Haiti a’r Tsunami yn Siapan.

Cŵm Chwilio ac Achub

Mae gan y Gwasanaeth ddau gi Chwilio ac Achub a hyfforddwyd yn arbennig, ac maent yn cynorthwyo mewn argyfyngau ym mhob cwr o’r byd.

Search and Rescue DogsMae’r Rheolwr Gwylfa Arwel Hughes yn gyfrifol am Gi Defaid o’r enw Fflam.  Gyda’i gilydd, maent wedi bod yn rhan o sawl ymgyrch, yn cynnwys Llifogydd Boscastle yn Nghernyw.

Y Rheolwr Gwylfa Roger Howells sy’n hyfforddi Sparky, Labrador Aur sydd ar gael i’w anfon i drychinebau unrhyw le yn y byd.

Mae’r cŵn yn gweithio mewn ardaloedd peryglus iawn, sy’n rhy beryglus i’r criwiau achub gweithredol i fod ynddynt, yn enwedig yng nghamau cynnar digwyddiad.  

Oherwydd eu sioncrwydd a’u pedwar pwynt cyswllt, maent yn rhoi llai o bwysau ar strwythurau ansefydlog.  Maent yn medru bod yn adnodd mwy diogel wrth chwilio hefyd, gan atal criwiau rhag gorfod mynd i mewn i ardaloedd peryglus yng nghamau cynnar digwyddiad.  Mae’r hyfforddwr yn rhoi cyfarwyddiadau i’r ci o bellter diogel ac mae’n ei gyfarwyddo i chwilio ardal fawr yn gyflym am anafedigion byw, hyd yn oed os ydynt yn anymwybodol.  

Mae ein cŵn yn cynorthwyo’r Heddlu wrth chwilio am bobl sydd ar goll.