Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Yr Hyn A Wnawn

Mewn ymgais i leihau llosgi bwriadol, mae gan Wasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru Dîm Lleihau Llosgi Bwriadol ymroddedig, sy’n cynnwys staff yr Heddlu a’r Gwasanaeth Tân, sydd â’r dasg o leihau’r nifer o danau sy’n cael eu cynnau’n fwriadol yn ardal y Gwasanaeth. Mae cost Llosgi Bwriadol yng Nghymru’n rhedeg i mewn i filiynau o bunnoedd, fodd bynnag, mae’r gost yn mynd tu hwnt i gost ariannol yn unig; mae llosgi bwriadol yn difetha bywydau a theuluoedd ac mae’n dirywio ardaloedd cyfan o’n cymunedau, yn cynnwys ein cefn gwlad a’n cynefinoedd o fywyd gwyllt.

​Mae’r tîm yn cwmpasu ardal gyfan y Gwasanaeth, trwy weithio gyda’r chwe awdurdod lleol, ac yn aml rydym yn uno gyda’n partneriaid, megis Asiantaeth yr Amgylchedd a’r Comisiwn Coedwigaeth, yn ogystal â llu o fudiadau Cymunedol, gyda’r nod cyffredin o leihau llosgi bwriadol a’r peryglon yn ein cymuned.

Rydym yn gyfrifol am ymdrin ag unrhyw faterion sy’n ymwneud â lleihau peryglon a chynnau tanau’n fwriadol, gan ymchwilio pam eu bod nhw’n digwydd, canfod tueddiadau ac ardaloedd o weithgarwch cyson, dod o hyd i’r rhai sy’n gyfrifol a chynorthwyo’r Heddlu i’w harestio a dwyn achos yn eu herbyn, ble bod hynny’n briodol.

Mae’r tîm wedi taclu amrywiaeth gyfan o faterion, yn cynnwys:​​​​​​​

 

​Mae’r tîm Lleihau Llosgi Bwriadol yn gweithredu yngylch gwybodaeth a dderbyniwyd mewn perthynas ag adeiladau neu ardaloedd a ellir eu dosbarthu’n safleoedd peryglus. Rydym yn ymchwilio i bryderon a chwynion ble credir bod perygl posib i’r gymuned, yr amgylchedd neu i’n criwiau. Gall yr wybodaeth am safleoedd peryglus ddod o amryw o wahanol ffynonellau, yn cynnwys ein criwiau, ein partneriaid neu aelodau o’r cyhoedd. Yn ddiweddar, rydym wedi bod yn gweithio gydag Asiantaeth yr Amgylchedd mewn sawl ardal o’r fath, ble’r oeddem wedi derbyn gwybodaeth bod niferoedd mawr o deiars a chynnyrch teiars yn cael eu storio. Bydd unrhyw bryder diffuant a fynegwyd gan unigolyn am yr hyn sy’n ymddangos i fod yn berygl gyda’r potensial i achosi perygl mawr pe byddai digwyddiad yn amlygu, yn cael ei ymchwilio gan y Tîm Lleihau Llosgi bwriadol a bydd arolwg o’r risg yn cael ei gwblhau.

Byddwn yn ymdrin â’r holl wybodaeth a dderbynir mewn nifer o ffyrdd, gan ddibynnu ar fath a difrifoldeb y perygl; yn aml, mae hyn yn golygu gweithio’n agos gyda’n partneriaid, a all fod â mwy o awdurdod deddfwriaethol i ddatrys y broblem.  

Dylid reportio unrhyw bryderon i ni trwy ein ffurflen ar-lein.

Silindrau gadawedig

Ers ei sefydlu, mae’r tîm wedi bod yn gysylltiedig wrth waredu silindrau nwy. Ceir silindrau nwy o bob siâp a maint, yn cynnwys amrywiaeth eang o nwyon at ddibenion amrywiol, ac mae pob un ohonynt yn peri eu peryglon eu hunain. Ac eto, mae llawer ohonynt yn dal i gael eu gadael yn ein cymunedau. Er mwyn lleihau’r perygl hwn, mae’r Tîm Lleihau Llosgi Bwriadol wedi llunio protocolau, gyda’r cwmnïau nwy perthnasol, i waredu silindrau nwy gadawedig.

Dylid reportio unrhyw silindrau gadawedig i ni ar ein cyfeiriad ebost:- arson.reduction@mawwfire.gov.uk​.

Gall adeiladau adfeiliedig neu wag fod yn ganolbwynt i ymddygiad gwrthgymdeithasol a throseddau yn ein cymunedau. Cânt eu defnyddio ar gyfer yfed anghyfreithlon, defnyddio cyffuriau a gweithgareddau troseddol eraill.

Maent wedi peri problemau i’r Gwasanaethau Tân ac Achub hefyd, sy’n anfon adnoddau i ddiffodd tanau sy’n cael eu cynnau tu mewn. Trwy’r peryglon cudd sydd tu mewn, yn aml bydd yr adeiladau yma’n peri bygythiad difrifol i ddiogelwch gweithwyr y gwasanaethau brys a’r gymuned yn gyffredinol, sy’n mynychu digwyddiadau mewn adeiladau o’r fath.

Mae’r Tîm Lleihau Llosgi Bwriadol yn dibynnu ar atgyfeiriadau oddi wrth amryw ffynonellau, yn cynnwys ein staff, aelodau o’r cyhoedd neu Swyddogion yr Heddlu a SCCH sy’n berthynol i’r fath adeiladau, a bydd yn gweithio gydag adrannau’r awdurdod lleol i gael yr adeiladau yma wedi’u diogelu cyn gynted ag sy’n bosib.

​Yn aml, mae ysgolion yn darged i fandaliaid a llosgwyr bwriadol. Mae tanau mewn ysgolion yn medru costio miliynau o bunnoedd i wneud yn iawn amdanynt, mwy eto i’w hailadeiladu wedi iddynt gael eu dinistrio. Mae tanau mewn ysgolion yn cael effaith ddifrodus ar ddisgyblion, yn enwedig y rhai hynny sy’n gweithio tuag at gymwysterau a gwaith cwrs. Mae’r fath ddigwyddiadau’n medru cael effaith ar y gymuned hefyd, oherwydd bod yn rhaid teithio ymhellach i fynd â’r plant i’r ysgol bob bore a’u casglu ar ddiwedd y diwrnod ysgol.

Mae’r Tîm Lleihau Llosgi Bwriadol, mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru a’r Awdurdodau Addysg Lleol, wedi gweithio’n ddiwyd i ostwng gwendid ysgolion i’r math hwn o ymosodiad.  Rydym wedi bod yn llwyddiannus wrth sicrhau cannoedd o filoedd o bunnoedd ac rydym wedi buddsoddi’r arian mewn prosiectau caledu. O ganlyniad, mae amledd tanau mewn ysgolion yn ardal ein Gwasanaeth yn gostwng, sy’n duedd nas gwelir mewn rhannau eraill o’r DU.

Pryd bynnag y bo hynny’n bosib, dylai Timau Rheoli Ysgolion asesu eu gwendid i’r fath ymosodiad a cheisio cyngor gennym ni.

​Mae Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru yn ymrwymedig i chwarae rôl allweddol wrth leihau’r nifer o danau glaswelltir a rhostir sy’n cael eu cynnau’n bwriadol bob blwyddyn.  Amcangyfrifir bod cost pob un o’r tanau gwyllt yma rhwng £1,000 a £1,950, o ran amser ac adnoddau’r Gwasanaeth Tân ac Achub.

Tanau gwyllt bwriadol yng Nghymru yw achos difrod i ardaloedd mawr o gynefinoedd, ardaloedd cadwraeth, safleoedd a rhywogaethau a warchodir, ac nid yw rhai ohonynt yn dychwelyd byth.  Mae Cymru’n gartref i lawer o rywogaethau prin ac unigryw o blanhigion a ffawna, ac mae rhai o’r rhain yn bresennol mewn ardaloedd ble mae tanau glaswellt, mynydd a choedwig yn broblem sylweddol.  Mae perygl i fywydau dynol ac eiddo hefyd, a phob blwyddyn mae teuluoedd yn cael eu mudo o’u cartrefi, oherwydd i rywun roi llystyfiant ar dân yn rhy agos i gartrefi pobl.

Mae’r Tîm Lleihau Llosgi Bwriadol yn targedu ardaloedd o weithgarwch mynych, ac mae’n ymchwilio i amryw o fesurau i daclu’r broblem, gan ddibynnu ar y problemau penodol yn yr ardal.  Mae ein dulliau’n cynnwys patrolau gweladwy iawn a phroffil uchel, sgyrsiau mewn ysgolion a gweithgareddau dargyfeiriol gyda phobl ifanc, i gwrdd a thrafod llosgi dan reolaeth gyda chominwyr a pherchenogion tir.

Mae Tipio Anghyfreithlon yn un o droseddau amgylcheddol mwyaf difrifol ein hoes ni, ac mae’n un y mae’r llysoedd yn anghymeradwyo. Ar yr wyneb, ymddengys mai ychydig iawn sydd gan dipio anghyfreithiol i’w wneud â chynnau tanau, fodd bynnag, mae’r Gwasanaeth Tân yn mynychu rhai cannoedd o alwadau pob blwyddyn, ble mae eitemau megis teiars a sbwriel wedi cael eu rhoi ar dân yn fwriadol, o ganlyniad i dipio anghyfreithlon. Mae’r Tîm Lleihau Llosgi Bwriadol yn gweithio’n agos gydag Asiantaeth yr Amgylchedd a’r awdurdodau lleol, i ganfod ardaloedd â phroblem a thueddiadau ar gyfer pob math o droseddau amgylcheddol, a phan ddeir o hyd i’r tramgwyddwr, mae’r mater yn cael ei gyfeirio at yr awdurdod perthnasol er mwyn ei erlyn.