5 cam yr asesiad risg

Crynodeb yw’r canlynol o’r 5 cam fydd angen i chi eu dilyn er mwyn mynd ati i gynnal asesiad risg o dân oddi fewn i’ch adeilad chi:

Cam 1 - Canfyddwch y peryglon s

• Ffynonellau tanio
• Ffynonellau o Danwydd

Cam 2 - Canfyddwch y bobl sydd wrth risg yn arbennig

• Aelodau o staff
• Pobl nad sy’n gyfarwydd â’r adeilad
• Pobl sy’n gweithio ar eu pennau hunain

Cam 3 - Gwerthuswch, gwaredwch, lleihewch a diogelwch rhag risgiau

• Mesurau i atal tanau
• Mesurau i ddiogelu pobl rhag tân

Cam 4 - Cofnodwch, cynlluniwch, cyfarwyddwch, hysbyswch a hyfforddwch

• Cofnodwch y darganfyddiadau arwyddocaol a’r camau a gymerwyd
• Paratowch gynllun argyfwng
• Hysbyswch y bobl berthnasol, rhowch gyfarwyddiadau, cydweithredwch a chyd-drefnwch gydag eraill
• Rhowch hyfforddiant

Cam 5 - Adolygwch

• Adolygwch eich asesiad yn gyson
• Diwygiwch ef le bod angen

Camau 1-3: Canfod a gwerthuso’r risgiau

Mae’r canlynol yn rhoi cyfarwyddyd ychwanegol ar gwblhau tri cham cyntaf eich asesiad risg – sef canfod a gwerthuso’r risgiau:

Cam 1 - Canfyddwch y peryglon tân yn eich adeilad

Mae angen i chi ganfod:

• Ffynonellau tanio megis fflamau noeth, gwresogyddion neu rai prosesau masnachol.
• Ffynonellau o danwydd megis gwastraff wedi cronni, deunyddiau arddangos, tecstilau neu ormodedd o stoc.
• Ffynonellau o ocsigen ychwanegol megis aer cylchredol grymus neu gyflenwadau o ocsigen meddygol neu fasnachol.

Cam 2 - Canfyddwch y bobl sydd wrth risg

Bydd angen i chi ganfod y bobl hynny a allai fod wrth risg arbennig, megis:

• Pobl sy’n gweithio’n agos iawn at beryglon tân.
• Pobl sy’n gweithio ar eu pennau hunain neu mewn ardaloedd ynysig (megis gofodau’r to neu mewn stordai).
• Plant neu rieni gyda babanod.
• Yr henoed neu’r eiddil, a phobl sy’n anabl.

Cam 3 - Gwerthuswch, gwaredwch, lleihewch a diogelwch rhag risgiau

Gwerthuswch y lefel o risg yn eich adeilad. Dylech chi waredu neu leihau peryglon, lle bod hynny’n bosib, a lleihau unrhyw risg a ganfuwyd gennych, e.e.:

• Amnewidiwch ddeunyddiau tra fflamadwy gyda rhai llai fflamadwy.
• Sicrhewch fod digon o fwlch rhwng y deunyddiau fflamadwy a’r ffynonellau tanio.
• Gweithredwch bolisi ysmygu diogel.

Pan fyddwch wedi lleihau’r risg cyn belled ag sy’n bosib, mae’n rhaid i chi asesu’r risg sy’n weddill, a phenderfynu p’un ai bod angen i chi ddarparu mesurau pellach i sicrhau lefel rhesymol o ddiogelwch rhag tân.


Camau 4-5: Cofnodi ac Adolygu

Mae’r canlynol yn rhoi cyfarwyddyd ychwanegol ar gwblhau’r ddau gam sy’n weddill o’ch asesiad risg – sef cofnodi ac adolygu:

Cam 4 - Cofnodwch, cynlluniwch, cyfarwyddwch, hysbyswch a hyfforddwch

Yn y cam hwn fe ddylech chi gofnodi, cynllunio, cyfarwyddo, hysbysu a hyfforddi. Bydd angen i chi gofnodi’r peryglon a ganfuwyd fel risgiau arbennig yng Nghamau 1 a 2. Hefyd, fe ddylech chi gofnodi beth wnaethoch chi amdanynt yng Ngham 3. Mae cynllun syml yn medru eich helpu i gyflawni hyn.

Hefyd, bydd angen i chi baratoi cynllun argyfwng, wedi’i deilwrio ar gyfer eich adeilad. Dylai gynnwys y gweithredoedd sydd angen eu cyflawni os oes tân yn amlygu yn eich adeilad, neu yn unrhyw adeilad sy’n ffinio. Bydd angen rhoi cyfarwyddiadau i staff, ac eraill o bryd i’w gilydd, megis gwesteion mewn gwesty neu stiwardiaid gwirfoddol. Dylid rhoi gwybodaeth a hyfforddiant digonol i weithwyr am y risgiau sy’n bodoli yn yr adeilad. Bydd rhai, megis marsialiaid tân, angen hyfforddiant mwy trylwyr.

Cam 5 - Adolygwch

Dylech chi sicrhau fod eich asesiad risg o dân yn un diweddar, bydd angen i chi ail-archwilio eich asesiad risg o dân bob tro y mae yna newid sylweddol i’r lefel o risg yn eich adeilad. Gallai hyn gynnwys cynnydd yn y deunyddiau fflamadwy a storir, sifft nos newydd yn cychwyn, neu newid yn y math neu’r nifer o bobl sy’n defnyddio eich adeilad.