www.mawwfire.gov.uk
Wedi Argyfwng
allai i'r argyfwng yr ydych newydd ei wynebu, boed yn dân, yn llifogydd neu'n drychineb arall, achosi cryn helbul i chi. Yn awr yr ydych yn wynebu'r dasg adfer pethau. Bydd y gwybodaeth hwn yn eich cynorthwyo yn hyn o beth.
A YW'N DDIOGEL NAWR?
Pan fydd tân wedi'i ddiffodd mae'n bosibl y byddwch yn clywed seiniau yn dod o'r mannau lle'r oedd y tân. Gall hyn ddigwydd wrth i rai pethau, megis pibau dŵr ac ati, ddechrau oeri.
Ar ôl tân mewn simnai, gall y brics a'r plastr barhau'n dwym am rai oriau. Dylid gosod bwced metel neu ddysgl fawr â pheth dŵr ynddi yn y lle tân neu ar yr aelwyd i ddal unrhyw weddillion sy'n disgyn o'r simnai. Yna dylid rhoi gard sy'n gwrthsefyll gwreichion o amgylch y lle tân. Argymhellir eich bod yn osgoi ail-gynnau'r tân am o leiaf 24 awr.
Trydan/Nwy - peidiwch ag ailgynnau'r gwasanaethau hyn hyd nes y bydd y safle wedi cael ei archwilio gan yr Arolygydd Trydan/Nwy perthnasol.
Gweler hefyd "Cyrff a all eich Helpu"
Os ydych yn bryderus neu'n amheus, cysylltwch â'r Gwasanaeth Tân am gyngor neu gymorth.
FFÔN: CAERFYRDDIN 0370 6060699 [24 AWR]
BETH YW'R PETH CYNTAF I'W WNEUD?
Y CAM CYNTAF
Ar ôl i ni ymadael, eich cyfrifoldeb chi fydd diogelwch yr adeilad. Os na allwch fyw yn y ty, ewch â phopeth gwerthfawr oddi yno.
YSWIRIANT EIDDO
Os ydych yn berchen ar yr eiddo, cysylltwch â'ch Cwmni Yswiriant neu'r Asiant cyn gynted ag y bo modd. Os ydych yn rhentu neu'n prydlesu'r eiddo, rhaid i chi gysylltu â'r perchennog neu'r landlord, neu ei asiant.
Bydd eich Asiant Yswiriant yn gwybod pa rannau a ddifrodwyd sydd wedi'u hyswirio. Mewn rhai achosion, fe allant gynorthwyo trwy roi enwau rhai contractwyr da a all atgyweirio unrhyw ran nad oedd wedi'i hyswirio.
Efallai y bydd hefyd yn medru eich cynorthwyo i wneud yr adeilad yn ddiogel. Peidiwch â phoeni os na fedrwch ddod i hyd i fanylion eich yswiriant, mae eich cwmni Yswiriant lleol yn cadw copi neu gofnod o'ch polisi.
PA DDOGFENNAU Y MAE EU HANGEN ARNAF?
DOGFENNAU PWYSIG A CHOPÏAU NEWYDD OHONYNT
Gellir difrodi neu ddinistrio dogfennau mewn tân neu drychineb arall. Isod cewch restr o'r dogfennau y dylid dod o hyd iddynt os bydd modd neu'r camau y mae angen eu cymryd i gael copi newydd ohonynt. Bydd cael hyd i'r dogfennau hyn yn cyflymu'r broses o ddod dros y drychineb.
O GYMORTH
Os ydych mewn angen, neu wedi dioddef tân neu drychineb arall, gellir cael cymorth oddi wrth nifer fawr o Sefydliadau, y rhestrir rhai ohonynt isod:
FYDD HYN YN DIGWYDD ETO?
Allwn ni eich helpu chi?
Diogelwch Tân yn eich Cartref:
Ni ellir gor-bwysleisio pa mor beryglus yw tân. Mae'n berygl yr ydym oll yn byw gydag ef ond gellir gwneud llawer i'w atal.
Meddyliwch am y pethau y gallesid eu gwneud i atal y tân neu i'ch rhybuddio amdano.
Mae'r profiad anffodus a gawsoch, er ei fod yn drallodus ac o bosibl yn gostus, bellach yn y gorffennol. Gall rhoi ychydig funudau o'ch amser i weithredu rhai mesurau diogelwch tân am dâl bychan eich diogelu a rhoi tawelwch meddwl i chi.
Bydd synhwyrydd mwg yn costio rhyw £5.00 a gallai achub eich bywyd. Am lai na £30 gellir prynu diffoddydd tân a blanced dân i'r cartref a sicrhau diogelwch ychwanegol, yn enwedig yn y gegin. Mae larwm tân yn costio llai fyth a gallai achub eich bywyd. [Os ydych yn ansicr ynghylch y math priodol o ddiffoddydd cysylltwch â'r Frigâd, os gwelwch yn dda]
Ar ôl i chi gael sgubo'ch simnai, nodwch ar eich calendr bod angen ei sgubo unwaith y flwyddyn.
Mae gennym nifer fawr o lyfrynnau a chyhoeddiadau eraill ynghylch diogelwch tân yn y cartref a'r swyddfa ac maent ar gael yn rhad ac am ddim yn eich gorsaf dân leol neu o Bencadlys y Frigâd Dân.
Efallai y gallech rannu eich profiad gyda'ch teulu a'ch cyfeillion. Gallai hyn eu helpu hwythau i osgoi tân yn eu cartrefi.
MANNAU CYSWLLT
Cysylltwch â'ch Swyddfa Ranbarthol Leol fel y nodir isod i drefnu bod Swyddog Diogelwch Tân yn galw i gynnal arolwg o'ch cartref neu eich busnes a chynnig cyngor ar faterion diogelwch tân.
GOFALU AM BETHAU A DDIFRODWYD
Arian
Gellir mynd ag arian sydd wedi ei ddifrodi neu ei ddinistrio at eich Banc eich hun. Os bydd peth o'r arian yn weladwy, bydd y Banc yn ei gyfnewid; os na ellir adnabod yr arian, h.y. os ydyw wedi troi'n lludw, bydd y gweddillion yn cael eu danfon i ffwrdd i'w harchwilio'n wyddonol cyn i chi gael eich arian yn ôl.
Llyfrau a Dogfennau
Gellir sychu llyfrau trwy eu gosod ar eu pennau, gwahanu'r dalennau a gosod papur glân, sych rhyngddynt. Gwasgwch rhag i'r dalennau grychu neu fynd yn ddi-siâp.
Gellir sychu dalennau unigol gyda sychwr gwallt. [Gofalwch beidio â llosgi'r wyneb]. Wedyn, gwasgwch hwy'n wastad rhwng dalennau llyfr trwm.
Matiau
Gadewch i fatiau a charpedi sychu'n gwbl sych. Glanhewch hwy trwy frwsio neu drwy ddefnyddio sugnydd llwch cyn gynted ag y bo modd trwy eu gosod yn wastad ar wyneb sych a gadael i gyflenwad o aer sych a chynnes chwythu drostynt. Bydd gwyntyll uwchben y mat yn cyflymu'r broses.
Gofalwch bod y matiau yn hollol sych, gan y bydd unrhyw wlybaniaeth ar waelod y twffiau gwlân yn peri i'r mat bydru'n gyflym a disgyn yn ddarnau.
Gellir canfod cwmnïau glanhau carpedi proffesiynol yn y Llyfr Ffôn Melyn.
Dillad ac Aroglau Parddu a Mwg
Gellir defnyddio canyddion sydd ar gael yn y siopau.
Cofiwch: Cyn trin y dillad cofiwch ddarllen y LABEL am y cyfarwyddiadau priodol.
Os oes gennych unrhyw amheuon neu gwestiynau ynghylch glanhau neu baratoi dillad ar gyfer y glanhawyr, byddai'n syniad da i gysylltu â gwasanaeth glanhau. Edrychwch yn y Llyfr Ffôn Melyn.
Cael Gwared â'r Aroglau
Mae hon yn broblem gymhleth fel rheol oherwydd yr amryfal ddeunyddiau ar y farchnad y dyddiau hyn sy'n cael eu cynhyrchu trwy gyfuno nifer o wahanol ddeunyddiau crai fel ffibr naturiol [cotwm, lliain, sidan, gwlân, ac ati] gyda ffibrau gwneud [reion, neilon, poliester, ac ati]. Y peth gorau i'w wneud fyddai cysylltu â chwmni glanhau arbenigol. Yn achos problemau llai difrifol mae cynnyrch persawru ar gyfer ystafelloedd ar gael at ddefnydd y cyhoedd.
Oergelloedd a Rhewgelloedd
Ambell waith, mae'n anodd cael gwared â'r aroglau oherwydd bod y deunydd inswleiddio yn llaith ac yn denu pob arogl. Fodd bynnag, dyma rai argymhellion:
1. Meiriolwch a golchwch yr holl wynebau â d r a hylif golchi llestri. Rinsiwch gydag un llwy fwrdd o soda pobi i bob litr o dd r ac ail-rinsiwch â d r glân, neu
2. Golchwch gyda chymysgedd o un cwpan o finegr i 4.5 litr (1 alwyn), neu
3. Golchwch gyda chymysgedd o un cwpan o amonia i 4.5 litr (1 alwyn) o dd r.
Ar ôl defnyddio'r naill neu'r llall o'r argymhellion uchod, gadewch i'r cyfarpar sychu yn yr aer.
Llestri
Golchwch mewn d r poeth iawn yn llawn sebon. Rinsiwch mewn d r poeth. Mae peiriannau golchi llestri yn ardderchog i lanhau llestri oherwydd bod tymheredd y d r yn uchel.
NODER: Gellir gosod y rhan fwyaf o lestri mewn cymysgedd o un llwy fwrdd o gannydd cartref cyffredin i 4.5 litr (1 alwyn) o dd r claear am 30 munud CYN EU GOLCHI.
Sosbenni
Gellir diheintio sosbenni trwy eu berwi mewn d r am o leiaf 10 munud. Gofal! Ni all rhai rhannau [dolenni, dyrnau ac ati] wrthsefyll tymheredd uchel y d r berw. Tynnwch hwy ymaith os oes modd.
Lledr
Sychwch â chlwtyn llaith ac wedyn â chlwtyn sych. Llenwch fagiau llaw neu esgidiau â phapur i gadw'u siâp. Gadewch fagiau dillad ar agor i awyru. Ar swêd gellir defnyddio gwlân dur neu frws swêd. Argymhellir eich bod yn cysylltu â chwmni glanhau lledr a swêd am wybodaeth bellach. Gweler y Llyfr Ffôn Melyn o dan "Leather".
Waliau
Gellir golchi waliau a nenfydau tra byddant yn wlyb. Defnyddiwch sebon neu hylif golchi gwan. Golchwch ddarn bychan ar y tro a rinsiwch â d r glân yn ddiymdroi. Peidiwch â pheintio nes bydd y wal wedi sychu'n drwyadl.
Papur wal (y gellir ei olchi)
1. Rhowch wres ac aer yn yr ystafell am sawl diwrnod i sychu'r plastr yn ogystal â'r papur. Gallech ddefnyddio dadleithydd hefyd.
2. Os medrir golchi'r papur sydd wedi llwydo, sychwch ef â chlwtyn sy'n drwch o sebon; glanhewch â dŵr.
3. Ail-bastiwch yr ymylon neu ddarnau rhydd.
4. Wrth olchi papur wal, gweithiwch yn gyflym fel na fydd y papur yn cael ei wlychu'n ormodol. Gweithiwch o'r gwaelod i fyny rhag i stribedi budr ymddangos ar y papur.
Gorchudd Caled ar Loriau
Bydd d r o dan y llawr yn creu aroglau annifyr ac yn y pendraw bydd y pren yn pydru. Argymhellir eich bod yn cysylltu ag arbenigwr gorchudd llawr i gael gwybodaeth am loriau arbennig.
Llwydni
Tyfiant yw llwydni. Os na cheir ei wared bydd yn gwanhau neu'n pydru deunyddiau. Gellir cael cynnyrch atal llwydni o siopau nwyddau metel.
Dulliau o gael gwared ar Lwydni
Golchwch y rhannau yr effeithiwyd arnynt â hylif glanhau a d r. Rinsiwch yn dda a sychwch. Os yw'r staen yn aros, defnyddiwch sudd lemwn a halen neu gyflenwad gwan o gannydd clorin cartref. Profwch ddarn o ddillad lliw cyn defnyddio unrhyw driniaeth. Eto gellir defnyddio dadleithydd.
Clustogwaith, Matresi, Matiau
1. Brwsiwch y llwydni rhydd o'r wyneb â brws. Gwnewch hyn y tu allan rhag i chi ledaenu hadau'r llwydni yn yr adeilad.
2. Defnyddiwch sugnydd llwch i dynnu rhagor o'r llwydni ymaith.
3. Sychwch yn llwyr trwy ddefnyddio gwresogydd neu wyntyll drydan i gael gwared â'r aer llaith.
4. Os oes llwydni ar ôl, golchwch yn ysgafn ag ewyn glanhau; sychwch â chlwtyn glân, llaith.
5. Os yw'r llwydni wedi treiddio i mewn i'r eiddo, anfonwch ef at sychlanhawr da.
Yn olaf, croesawn unrhyw sylwadau sydd gennych am y gwasanaethau a ddarperir gan Gwasanaeth Tân Ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru. Ysgrifennwch at y Prif Swyddog Tân neu ffoniwch Bencadlys y Frigâd ar 0370 6060699.
A YW'N DDIOGEL NAWR?
Pan fydd tân wedi'i ddiffodd mae'n bosibl y byddwch yn clywed seiniau yn dod o'r mannau lle'r oedd y tân. Gall hyn ddigwydd wrth i rai pethau, megis pibau dŵr ac ati, ddechrau oeri.
Ar ôl tân mewn simnai, gall y brics a'r plastr barhau'n dwym am rai oriau. Dylid gosod bwced metel neu ddysgl fawr â pheth dŵr ynddi yn y lle tân neu ar yr aelwyd i ddal unrhyw weddillion sy'n disgyn o'r simnai. Yna dylid rhoi gard sy'n gwrthsefyll gwreichion o amgylch y lle tân. Argymhellir eich bod yn osgoi ail-gynnau'r tân am o leiaf 24 awr.
Trydan/Nwy - peidiwch ag ailgynnau'r gwasanaethau hyn hyd nes y bydd y safle wedi cael ei archwilio gan yr Arolygydd Trydan/Nwy perthnasol.
Gweler hefyd "Cyrff a all eich Helpu"
Os ydych yn bryderus neu'n amheus, cysylltwch â'r Gwasanaeth Tân am gyngor neu gymorth.
FFÔN: CAERFYRDDIN 0370 6060699 [24 AWR]
BETH YW'R PETH CYNTAF I'W WNEUD?
Y CAM CYNTAF
Ar ôl i ni ymadael, eich cyfrifoldeb chi fydd diogelwch yr adeilad. Os na allwch fyw yn y ty, ewch â phopeth gwerthfawr oddi yno.
YSWIRIANT EIDDO
Os ydych yn berchen ar yr eiddo, cysylltwch â'ch Cwmni Yswiriant neu'r Asiant cyn gynted ag y bo modd. Os ydych yn rhentu neu'n prydlesu'r eiddo, rhaid i chi gysylltu â'r perchennog neu'r landlord, neu ei asiant.
Bydd eich Asiant Yswiriant yn gwybod pa rannau a ddifrodwyd sydd wedi'u hyswirio. Mewn rhai achosion, fe allant gynorthwyo trwy roi enwau rhai contractwyr da a all atgyweirio unrhyw ran nad oedd wedi'i hyswirio.
Efallai y bydd hefyd yn medru eich cynorthwyo i wneud yr adeilad yn ddiogel. Peidiwch â phoeni os na fedrwch ddod i hyd i fanylion eich yswiriant, mae eich cwmni Yswiriant lleol yn cadw copi neu gofnod o'ch polisi.
PA DDOGFENNAU Y MAE EU HANGEN ARNAF?
DOGFENNAU PWYSIG A CHOPÏAU NEWYDD OHONYNT
Gellir difrodi neu ddinistrio dogfennau mewn tân neu drychineb arall. Isod cewch restr o'r dogfennau y dylid dod o hyd iddynt os bydd modd neu'r camau y mae angen eu cymryd i gael copi newydd ohonynt. Bydd cael hyd i'r dogfennau hyn yn cyflymu'r broses o ddod dros y drychineb.
| Dogfennau | Camau i'w Cymryd i Gael Copi Newydd |
| Llyfrau Banc/Deithas Adeiladu | Cysylltwch â'ch Banc neu eich Cymdeithas Adeiladu Cymdeithas Adeiladu a fydd yn darparu datganiadau a llyfr cofnodion newydd. |
| Cardiau Credyd | Cysylltwch â'r Banciau/sefydliadau a ddarparodd y cerdyn cyn gynted â phosibl. |
| Archddyfarniad Ysgariad | Cysylltwch â Swyddfa'r Llys lle gwnaed yr Archddyfarniad. Cewch y manylion ganddynt. |
| Trwydded Yrru a Chofnodion Cerbyd | Cysyllter â'r swyddfa ganlynol: Chofnodion Cerbyd DVLA, Heol Longview, Treforys, Abertawe (01792) 772151 |
| Cofnodion Treth Incwm | Mae eich Swyddfa Dreth leol yn cadw ffeiliau ar ffurflenni treth a chofnodion pawb. Dylid cysylltu'n uniongyrchol â'ch Swyddfa Dreth Ranbarthol. |
| Polisïau Yswiriant | Mae eich Cwmni Yswiriant lleol yn cadw copi neu gofnod o'ch polisi. |
| Adroddiadau Meddygol | Mae'r gwreiddiol fel rheol yn cael eu cadw yn y Feddygfa neu yn yr ysbyty leol. |
| Pasbort | Rhowch fanylion i'ch Swyddfa Basport leol -CASNEWYDD, rhwng 9.00 a.m. - 4.30 p.m., Llun - Gwener. |
| Llyfrau Talu | Bydd y cyrff yr ydych yn talu iddynt yn cadw prif gofrestr a chopi o'ch cyfrif. |
| Papurau Nawdd Cymdeithasol | Cysylltwch â swyddfa ranbarthol leol yr Asiantaeth Budd-daliadau. |
| Stociau a Bondiau | Fe all y bydd gan eich Brocer fanylion am y Cyfrannau sydd gennych ac fe all y bydd angen Cyfreithiwr i ail-greu'r Tystysgrifau yn gyfreithiol. Bondiau Swyddfa'r Post - gall eich Swyddfa Bost leol roi cyngor i chi ar sut i gael copïau. |
| Gweithredoedd Eiddo | Cysylltwch â'ch Cyfreithiwr a fydd yn llunio copi newydd o'r Gweithredoedd. |
| Gwarantau/Gwarantebau | Mae'r gwneuthurwyr yn cadw prif gardiau cofrestru neu ddogfennau. Cysylltwch â hwy ac esboniwch y sefyllfa. |
| Ewyllysiau | Dylid llunio ewyllys newydd. Gall eich cyfreithiwr roi cyngor i chi, neu ysylltwch â'r Ganolfan Gynghori. |
O GYMORTH
Os ydych mewn angen, neu wedi dioddef tân neu drychineb arall, gellir cael cymorth oddi wrth nifer fawr o Sefydliadau, y rhestrir rhai ohonynt isod:
|
Llety |
Darperir llety dros nos neu am gyfnod byr mewn argyfwng gan Adran Dai eich Cyngor Lleol. Cysylltwch â'r Rheolwr Tai am gymorth. Os yw ar ôl oriau gwaith, cysylltwch â'r Frigâd Dân a fydd yn medru rhoi rhif ffôn brys i chi o bosibl neu a fydd yn gofyn i'r Awdurdod perthnasol gysylltu â chi. |
|
Rhoi Estyll ar yr Eiddo |
Cysylltwch â'ch cwmni Yswiriant yn y lle cyntaf. |
|
Trydan |
Edrychwch yn llyfr ffôn eich ardal neu ffoniwch: MANWEB [01345] 112211 |
|
Marwolaethau |
Gall Trefnydd Angladdau lleol da drefnu'r angladd, gofalu am y corff a darparu Tystysgrif Marwolaeth. Gweler y Tudalennau Melyn. |
|
Nwy |
Edrychwch yn llyfr ffôn eich ardal neu ffoniwch: [01345] 333030 |
|
Iechyd |
Os byddwch ar unrhyw adeg yn teimlo'n anhwylus neu'n dioddef oddi wrth effeithiau mwg, ceisiwch gyngor meddygol oddi wrth eich Meddyg ar unwaith neu ewch i Adran Damweiniau ac Argyfwng eich ysbyty agosaf. [Gweler hefyd Ysbytai] |
|
Ysbytai |
Damwain ac Argyfwng 24 Awr: |
|
Yswiriant |
Cysylltwch â'ch Cwmni Yswiriant cyn gynted ag y bo modd a rhowch wybodaeth iddynt am y difrod. |
|
Cynghorau Lleol |
Powys [01597] 826000 |
|
Arian |
Colled lwyr neu dros dro - gall yr Asiantaeth Budd-daliadau eich helpu. Cysylltwch â hwy yn ystod oriau gwaith :
|
|
RSPCA |
[0300] 1234 999 |
|
Ffôn |
Deialwch 151 yn achos ffonau BT. |
|
Dŵr |
Edrychwch yn llyfr ffôn eich ardal neu ffoniwch: RHANBARTH DWR CYMRU: RHANBARTH SEVERN-TRENT: |
Efallai y gall rhai Awdurdodau Unedol ddarparu cyflenwad bychan o ddodrefn - cysyllter â hwy am wybodaeth bellach. Yn dibynnu ar eich amgylchiadau unigol, efallai y gall yr Asiantaeth Budd-daliadau eich helpu gyda grant ariannol i brynu dodrefn sylfaenol. Rhaid gwneud cais cyn pen 14 diwrnod. Rhifau ffôn fel o dan "Arian". |
|
FYDD HYN YN DIGWYDD ETO?
Allwn ni eich helpu chi?
Diogelwch Tân yn eich Cartref:
Ni ellir gor-bwysleisio pa mor beryglus yw tân. Mae'n berygl yr ydym oll yn byw gydag ef ond gellir gwneud llawer i'w atal.
Meddyliwch am y pethau y gallesid eu gwneud i atal y tân neu i'ch rhybuddio amdano.
Mae'r profiad anffodus a gawsoch, er ei fod yn drallodus ac o bosibl yn gostus, bellach yn y gorffennol. Gall rhoi ychydig funudau o'ch amser i weithredu rhai mesurau diogelwch tân am dâl bychan eich diogelu a rhoi tawelwch meddwl i chi.
Bydd synhwyrydd mwg yn costio rhyw £5.00 a gallai achub eich bywyd. Am lai na £30 gellir prynu diffoddydd tân a blanced dân i'r cartref a sicrhau diogelwch ychwanegol, yn enwedig yn y gegin. Mae larwm tân yn costio llai fyth a gallai achub eich bywyd. [Os ydych yn ansicr ynghylch y math priodol o ddiffoddydd cysylltwch â'r Frigâd, os gwelwch yn dda]
Ar ôl i chi gael sgubo'ch simnai, nodwch ar eich calendr bod angen ei sgubo unwaith y flwyddyn.
Mae gennym nifer fawr o lyfrynnau a chyhoeddiadau eraill ynghylch diogelwch tân yn y cartref a'r swyddfa ac maent ar gael yn rhad ac am ddim yn eich gorsaf dân leol neu o Bencadlys y Frigâd Dân.
Efallai y gallech rannu eich profiad gyda'ch teulu a'ch cyfeillion. Gallai hyn eu helpu hwythau i osgoi tân yn eu cartrefi.
MANNAU CYSWLLT
Cysylltwch â'ch Swyddfa Ranbarthol Leol fel y nodir isod i drefnu bod Swyddog Diogelwch Tân yn galw i gynnal arolwg o'ch cartref neu eich busnes a chynnig cyngor ar faterion diogelwch tân.
| Pencadlys Rheoli Diogelwch Tân , Heol Sway, Treforys, Abertawe, SA6 6JA Ffôn: 0370 6060699, Ffacs 01792 798332 |
Swyddfa Diogelwch Tân,
|
| Swyddfa Diogelwch Tân, Yr Orsaf Dân, Ffordd Camden, Aberhonddu, Powys Ffôn: 0370 6060699, Ffacs 01982 614470 |
Swyddfa Diogelwch Tân,
|
| Swyddfa Diogelwch Tân, Yr Orsaf Dân, Heol Pisgwydd, Caerfyrddin Ffôn: 0370 6060699, Ffacs 01267 231184 |
Swyddfa Diogelwch Tân,
|
| Fire Safety Office, Merlin's Hill, Swyddfa Diogelwch Tân, Merlin's Hill, Hwlffordd, Sir Benfro SA61 1PE Ffôn: 0370 6060699, Ffacs: 01437 764964 |
Swyddfa Diogelwch Tân, Yr Orsaf Dân, Corporation Avenue, Llanelli, Sir Gaerfyrddin Ffôn: 0370 6060699 |
GOFALU AM BETHAU A DDIFRODWYD
Arian
Gellir mynd ag arian sydd wedi ei ddifrodi neu ei ddinistrio at eich Banc eich hun. Os bydd peth o'r arian yn weladwy, bydd y Banc yn ei gyfnewid; os na ellir adnabod yr arian, h.y. os ydyw wedi troi'n lludw, bydd y gweddillion yn cael eu danfon i ffwrdd i'w harchwilio'n wyddonol cyn i chi gael eich arian yn ôl.
Llyfrau a Dogfennau
Gellir sychu llyfrau trwy eu gosod ar eu pennau, gwahanu'r dalennau a gosod papur glân, sych rhyngddynt. Gwasgwch rhag i'r dalennau grychu neu fynd yn ddi-siâp.
Gellir sychu dalennau unigol gyda sychwr gwallt. [Gofalwch beidio â llosgi'r wyneb]. Wedyn, gwasgwch hwy'n wastad rhwng dalennau llyfr trwm.
Matiau
Gadewch i fatiau a charpedi sychu'n gwbl sych. Glanhewch hwy trwy frwsio neu drwy ddefnyddio sugnydd llwch cyn gynted ag y bo modd trwy eu gosod yn wastad ar wyneb sych a gadael i gyflenwad o aer sych a chynnes chwythu drostynt. Bydd gwyntyll uwchben y mat yn cyflymu'r broses.
Gofalwch bod y matiau yn hollol sych, gan y bydd unrhyw wlybaniaeth ar waelod y twffiau gwlân yn peri i'r mat bydru'n gyflym a disgyn yn ddarnau.
Gellir canfod cwmnïau glanhau carpedi proffesiynol yn y Llyfr Ffôn Melyn.
Dillad ac Aroglau Parddu a Mwg
Gellir defnyddio canyddion sydd ar gael yn y siopau.
Cofiwch: Cyn trin y dillad cofiwch ddarllen y LABEL am y cyfarwyddiadau priodol.
Os oes gennych unrhyw amheuon neu gwestiynau ynghylch glanhau neu baratoi dillad ar gyfer y glanhawyr, byddai'n syniad da i gysylltu â gwasanaeth glanhau. Edrychwch yn y Llyfr Ffôn Melyn.
Cael Gwared â'r Aroglau
Mae hon yn broblem gymhleth fel rheol oherwydd yr amryfal ddeunyddiau ar y farchnad y dyddiau hyn sy'n cael eu cynhyrchu trwy gyfuno nifer o wahanol ddeunyddiau crai fel ffibr naturiol [cotwm, lliain, sidan, gwlân, ac ati] gyda ffibrau gwneud [reion, neilon, poliester, ac ati]. Y peth gorau i'w wneud fyddai cysylltu â chwmni glanhau arbenigol. Yn achos problemau llai difrifol mae cynnyrch persawru ar gyfer ystafelloedd ar gael at ddefnydd y cyhoedd.
Oergelloedd a Rhewgelloedd
Ambell waith, mae'n anodd cael gwared â'r aroglau oherwydd bod y deunydd inswleiddio yn llaith ac yn denu pob arogl. Fodd bynnag, dyma rai argymhellion:
1. Meiriolwch a golchwch yr holl wynebau â d r a hylif golchi llestri. Rinsiwch gydag un llwy fwrdd o soda pobi i bob litr o dd r ac ail-rinsiwch â d r glân, neu
2. Golchwch gyda chymysgedd o un cwpan o finegr i 4.5 litr (1 alwyn), neu
3. Golchwch gyda chymysgedd o un cwpan o amonia i 4.5 litr (1 alwyn) o dd r.
Ar ôl defnyddio'r naill neu'r llall o'r argymhellion uchod, gadewch i'r cyfarpar sychu yn yr aer.
Llestri
Golchwch mewn d r poeth iawn yn llawn sebon. Rinsiwch mewn d r poeth. Mae peiriannau golchi llestri yn ardderchog i lanhau llestri oherwydd bod tymheredd y d r yn uchel.
NODER: Gellir gosod y rhan fwyaf o lestri mewn cymysgedd o un llwy fwrdd o gannydd cartref cyffredin i 4.5 litr (1 alwyn) o dd r claear am 30 munud CYN EU GOLCHI.
Sosbenni
Gellir diheintio sosbenni trwy eu berwi mewn d r am o leiaf 10 munud. Gofal! Ni all rhai rhannau [dolenni, dyrnau ac ati] wrthsefyll tymheredd uchel y d r berw. Tynnwch hwy ymaith os oes modd.
Lledr
Sychwch â chlwtyn llaith ac wedyn â chlwtyn sych. Llenwch fagiau llaw neu esgidiau â phapur i gadw'u siâp. Gadewch fagiau dillad ar agor i awyru. Ar swêd gellir defnyddio gwlân dur neu frws swêd. Argymhellir eich bod yn cysylltu â chwmni glanhau lledr a swêd am wybodaeth bellach. Gweler y Llyfr Ffôn Melyn o dan "Leather".
Waliau
Gellir golchi waliau a nenfydau tra byddant yn wlyb. Defnyddiwch sebon neu hylif golchi gwan. Golchwch ddarn bychan ar y tro a rinsiwch â d r glân yn ddiymdroi. Peidiwch â pheintio nes bydd y wal wedi sychu'n drwyadl.
Papur wal (y gellir ei olchi)
1. Rhowch wres ac aer yn yr ystafell am sawl diwrnod i sychu'r plastr yn ogystal â'r papur. Gallech ddefnyddio dadleithydd hefyd.
2. Os medrir golchi'r papur sydd wedi llwydo, sychwch ef â chlwtyn sy'n drwch o sebon; glanhewch â dŵr.
3. Ail-bastiwch yr ymylon neu ddarnau rhydd.
4. Wrth olchi papur wal, gweithiwch yn gyflym fel na fydd y papur yn cael ei wlychu'n ormodol. Gweithiwch o'r gwaelod i fyny rhag i stribedi budr ymddangos ar y papur.
Gorchudd Caled ar Loriau
Bydd d r o dan y llawr yn creu aroglau annifyr ac yn y pendraw bydd y pren yn pydru. Argymhellir eich bod yn cysylltu ag arbenigwr gorchudd llawr i gael gwybodaeth am loriau arbennig.
Llwydni
Tyfiant yw llwydni. Os na cheir ei wared bydd yn gwanhau neu'n pydru deunyddiau. Gellir cael cynnyrch atal llwydni o siopau nwyddau metel.
Dulliau o gael gwared ar Lwydni
Golchwch y rhannau yr effeithiwyd arnynt â hylif glanhau a d r. Rinsiwch yn dda a sychwch. Os yw'r staen yn aros, defnyddiwch sudd lemwn a halen neu gyflenwad gwan o gannydd clorin cartref. Profwch ddarn o ddillad lliw cyn defnyddio unrhyw driniaeth. Eto gellir defnyddio dadleithydd.
Clustogwaith, Matresi, Matiau
1. Brwsiwch y llwydni rhydd o'r wyneb â brws. Gwnewch hyn y tu allan rhag i chi ledaenu hadau'r llwydni yn yr adeilad.
2. Defnyddiwch sugnydd llwch i dynnu rhagor o'r llwydni ymaith.
3. Sychwch yn llwyr trwy ddefnyddio gwresogydd neu wyntyll drydan i gael gwared â'r aer llaith.
4. Os oes llwydni ar ôl, golchwch yn ysgafn ag ewyn glanhau; sychwch â chlwtyn glân, llaith.
5. Os yw'r llwydni wedi treiddio i mewn i'r eiddo, anfonwch ef at sychlanhawr da.
Yn olaf, croesawn unrhyw sylwadau sydd gennych am y gwasanaethau a ddarperir gan Gwasanaeth Tân Ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru. Ysgrifennwch at y Prif Swyddog Tân neu ffoniwch Bencadlys y Frigâd ar 0370 6060699.