Gwasanaeth Tân Ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru

Gwiriwch fod eich yswiriant cartref yn ddigonol ac yn gyfredol.
Cadwch gyflenwad bach o fagiau tywod gwag a thywod, sydd ar gael gan gyflenwyr adeiladwyr a siopau nwyddau haearn, y gellir eu defnyddio i amddiffyn drysau a fentiau aer.
Efallai y byddwch am ystyried prynu byrddau llifogydd pwrpasol sy’n slotio i mewn i fframiau drysau a brics aer i’w selio’n dynn.
Sicrhewch eich bod yn gwybod sut i ddiffodd eich nwy, trydan a dŵr pe bai angen.
Paratowch bac llifogydd, gan gynnwys tortsh, blancedi, dillad gwrth-ddŵr, esgidiau glaw, radio cludadwy a yrrir gan fatri, pac cymorth cyntaf, menyg rwber a dogfennau personol allweddol. Cadwch ef lan llofft, os yw’n bosibl.
Trafodwch lifogydd posibl gyda’ch teulu neu’r rheini rydych chi’n byw gyda nhw. Ystyriwch ysgrifennu cynllun llifogydd, a storiwch y nodiadau hyn gyda’ch pac llifogydd.
Rhowch sylw i rybuddion llifogydd a gyhoeddir gan Asiantaeth yr Amgylchedd.
Lluniwch restr o rifau ffôn defnyddiol – gan gynnwys eich meddyg, milfeddyg ac yswiriwr cartref – a’i chadw mewn lle diogel.

Pan fydd bygythiad o lifogydd

Llenwch fagiau tywod tua dwy ran o dair yn llawn a’u gosod yn eu lle, gan gofio i flocio brics aer ac agoriadau eraill ar lefel isel.
Symudwch eitemau gwerthfawr a bwyd lan llofft.
Sicrhewch fod gennych ddillad sbâr, dillad gwrth-ddŵr, esgidiau glaw, tortshis, batris, radio a bwyd wrth law. Gall cyflenwadau trydan a nwy gael eu hatal.
Storiwch rywfaint o ddŵr yfed mewn poteli rhag ofn y bydd y cyflenwad cyhoeddus yn cael ei halogi gan lifddwr neu garthion.
Gwiriwch fod cymdogion yn gwybod am unrhyw rybuddion llifogydd sydd wedi’u cyhoeddi, yn enwedig os ydynt yn oedrannus, yn sâl neu’n anabl.
Cewch y wybodaeth ddiweddaraf drwy wrando ar eich gorsaf radio leol am fwletinau newyddion, neu ffoniwch y Llinell Lifogydd ar 0845 988 1188.
Blociwch ddrysau (gyda byrddau llifogydd os ydynt ar gael) a fentiau aer gyda gorchuddion plastig a bagiau tywod.
Dewch ag anifeiliaid anwes i mewn a darparwch badell wasarn.
Paratowch i ddiffodd y cyflenwadau nwy, trydan a dŵr.
Cadwch eich rhestr o rifau defnyddiol wrth law.
Meddyliwch am eich car. I ble y gallech chi ei symud os bydd rhybudd llifogydd?
Meddyliwch am feddyginiaeth. Os bydd llifogydd, bydd yn dal yn rhaid i chi ei chymryd.

Os yw eich cartref dan ddŵr

Symudwch eich holl eiddo hoff cludadwy fel lluniau ac eitemau gwerthfawr lan llofft mewn bagiau plastig neu ar ben celfi trwm. Os ydych chi’n eiddil neu’n oedrannus, gofynnwch am gymorth gan ffrindiau neu gymdogion.
Casglwch ddogfennau pwysig fel polisïau yswiriant, papurau cyfrifon banc, tystysgrifau geni a phriodas, pasbortau, llyfr rhent, tystysgrifau milfeddyg a thrwyddedau gyrru a’u cadw’n ddiogel ac wrth law rhag ofn y cewch eich symud.
Symudwch fwyd lan llofft.
Paciwch ddewis o ddillad twym, sych a hanfodion eraill fel meddyginiaeth a sbectolau.
Symudwch eitemau allanol fel biniau sbwriel a chelfi’r ardd i leoliadau mwy diogel.
Symudwch eich car i dir uwch os nad ydych chi’n bwriadu gadael eich eiddo.
Os ydych chi wedi’i gadael yn rhy hwyr, gellir defnyddio casys gobenyddion wedi’u llenwi â phridd fel bagiau tywod dros dro.
Os yw llifogydd yn debygol a’ch bod yn defnyddio bagiau tywod neu ddulliau eraill o amddiffyn eich eiddo, cofiwch amddiffyn brics aer hefyd.
Gosodwch blygiau mewn sinciau a basnau a rhowch bwysau arnynt er mwyn atal gorlenwad i mewn i’r sinc.
Gostyngwch gaeadau toiledau a gosodwch bwysau arnyn nhw hefyd.
Codwch eitemau trydanol trwm fel oergelloedd, rhewgelloedd, peiriannau golchi dillad ar frics.
Rholiwch garpedi a rygiau os yw’n bosibl a’u symud lan llofft. Dylid hefyd symud llenni os oes angen.
Dylid symud celfi sy’n rhy drwm i’w cario lan llofft i ffwrdd o’r waliau gan y bydd hyn yn cyflymu’r amserau sychu os bydd llifogydd.
Datgysylltwch beiriannau golchi dillad a pheiriannau golchi llestri er mwyn atal ôl-lifiad.
Diffoddwch y nwy, trydan a’r dŵr wrth y prif gyflenwad.
Arhoswch yn eich cartref os gallwch chi – symudwch lan llofft oni bai ei bod yn amlwg ei bod yn anniogel gwneud hynny.

Pan fydd y llifogydd yn encilio

Cysylltwch â’ch yswirwyr cyn gynted â phosibl. Peidiwch â thaflu eitemau sydd wedi’u difrodi nes bod eich yswirwyr wedi’u harchwilio.
Trefnwch fod eich trydan a’ch nwy yn cael eu gwirio gan eich cyflenwr neu dechnegydd cymwys cyn eu troi ymlaen.
Taflwch unrhyw fwyd sydd wedi dod i gysylltiad â llifddwr.
Cysylltwch â’ch cwmni dŵr os yw’r dŵr tap wedi newid lliw neu’n blasu’n wael.
Awyrwch eich cartref gymaint â phosibl – po leiaf o leithder, lleiaf o ddifrod.
Ceisiwch gyngor ynglŷn â gwaith atgyweirio gan gwmnïau cyfrifol yn unig gyda chymeradwyaeth eich cwmni yswiriant.

Pwy sy’n gwneud beth

Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru:
Mewn sefyllfaoedd llifogydd, mae dyletswydd arnom ni lle mae perygl i fywyd neu berygl o dân. Yn aml, nid oes llawer y gallwn ni ei wneud unwaith y bydd unrhyw achubiadau wedi’u cyflawni. Pan fydd adeilad dan ddŵr a bod y llifddyfroedd yn dal i fod yn uchel y tu allan, bydd y dŵr yn dod yn ôl yn syth os bydd yn cael ei bwmpio allan.

Awdurdodau Priffyrdd:
Mewn sefyllfaoedd llifogydd, maent yn gyfrifol am gadw’r ffyrdd a draeniau’r ffyrdd yn glir. Fodd bynnag, gall rhai ffyrdd fod yn gyfrifoldeb i’r Awdurdod Priffyrdd neu berchnogion preifat.

Gwasanaethau Cymdeithasol:
Maent yn gyfrifol am ofalu am bobl oedrannus, eiddil ac agored i niwed.

Cynghorau Dosbarth ac Unedol:
Maent yn helpu i ailgartrefu pobl agored i niwed a wnaed yn ddigartref lle nad oes ateb arall; casglu sbwriel; a chyngor iechyd y cyhoedd ar ddiogelwch dŵr yfed a bwyd.

Cwmnïau dŵr:
Maent yn gyfrifol am symud a thrin dŵr gwastraff (carthion). Gall glaw anarferol o drwm, fel arfer ar ffurf stormydd lleoledig difrifol, orlwytho’r systemau draenio ac achosi llifogydd, yn enwedig mewn ardaloedd isel. Yn yr amgylchiadau hyn, gall carthion nas triniwyd orlifo i’r strydoedd a gerddi. Bydd y cwmnïau dŵr yn cynorthwyo lle bo’n bosibl i leihau faint o ddŵr sy’n dianc o’r system ac yn tacluso mannau lle mae carthion wedi’u dyddodi, unwaith y bydd y llifogydd wedi gostegu.

Cyngor ar Lifogydd

Os ydych chi wedi gwneud ychydig o baratoadau, gallwch leihau’r difrod a’r gofid a achosir gan lifogydd yn sylweddol – yn enwedig os ydych chi’n byw mewn ardal lle mae perygl mawr o lifogydd, neu os ydych chi wedi cael llifogydd o’r blaen, neu os ydych chi’n oedrannus, yn wael eich iechyd neu’n anabl.

Bydd cynghorau, y gwasanaethau brys ac Asiantaeth yr Amgylchedd yn helpu lle gallant, ond chi sy’n bennaf gyfrifol am amddiffyn eich eiddo eich hun.

Os yw bywyd mewn perygl, ffoniwch 999. Ar gyfer pob sefyllfa lifogydd arall, mae nifer o gamau y gallwch chi eu cymryd er mwyn amddiffyn eich cartref.

Pan fydd llifogydd dros ardal helaeth, nid yw’n bosibl ymateb i bob galwad am gymorth ar unwaith, a’n blaenoriaeth fydd achub bywydau.

	Paratoi ar gyfer llifogydd Cyngor ymarferol ar beth i’w wneud i’ch amddiffyn eich hun a’ch eiddo. lawrlwytho »
	Yn ystod llifogydd Cyngor ymarferol ar beth i’w wneud i gadw’n ddiogel yn ystod llifogydd. lawrlwytho »
	Ar ôl llifogydd Cyngor ymarferol ar ddod dros lifogydd. lawrlwytho »

Os oes yn rhaid i chi adael eich cartref

Os ydych chi’n penderfynu gadael, ceisiwch aros gyda ffrindiau neu deulu. Os nad oes gennych chi unrhyw le i fynd, cysylltwch â’ch cyngor dosbarth neu unedol.

Diffoddwch y nwy, trydan a’r dŵr.
Ceisiwch fynd â: Dillad, esgidiau a blancedi twym; meddyginiaethau hanfodol; tortsh a batris; bwyd babi / cewynnau os oes eu hangen; anifeiliaid anwes a ddylai fod ar denynnau neu mewn basgedi neu gludyddion.
Gadewch neges yn lleol fel y gellir cysylltu â chi.